ከ«ኪዙዋትና» ለውጦች መካከል ያለው ልዩነት

2 bytes added ፣ ከ3 ዓመታት በፊት
no edit summary
(አዲስ ገጽ ፈጠረ፦ «600px|thumb|አናቶሊያ በኬጥያውያን ዘመን '''ኪዙዋትና''' በጥንት (በኬጥያውያን መንግሥት]...»)
 
No edit summary
[[ስዕል:Hethiter.svg|600px|thumb|አናቶሊያ በኬጥያውያን ዘመን]]
'''ኪዙዋትና''' በጥንት (በኬጥያውያንበ[[ኬጥያውያን መንግሥት]] ዘመን) በደቡብ-ምሥራቅ [[አናቶሊያ]] የተገኘ አገር ነው። ከ1491 እስከ 1428 ዓክልበ. ድረስ ያህል ነጻ መንግሥት ነበር። በኋላ ይህ [[ኪልቅያ]] የተባለው አውራጃ ሆነ።
 
በሐገሩ ስሜን፣ [[ብር (ብረታብረት)|ብር]] የተገኙበት [[ታውሮስ ተራሮች]] እና ዋና ከተማ [[ኩማኒ]] ተገኙ። በደቡብም፣ በሜድትራኒያን ባሕር ዳር ባለው ሜዳ፣ ወደቡ [[ጠርሴስ]]ና ትልቁ ከተማ [[አዳኒያ]] ይገኙ ነበር። የ[[አካድ]] ንጉሥ [[ታላቁ ሳርጎን]] በነዚህ ተራሮች እንደ ዘመተ ጽፏል። እንዲሁም በ[[አፈ ታሪክ]] አገሩ በ[[ሚሪና]]፣ በ[[ሞፕሱስ]] ወዘተ. ተይዞ ነበር። [[አሦራውያን]] የ«[[ካሩም]]» [[ንግድ]] ማዕከሎች በ[[ሐቲ]] ከተሞች በመሠረቱት ዘመን፣ መንገዳቸው በኪዙዋትና በኩል እንዳለፈ ይመስላል።
ቢያንስ ከኬጥያውያን ንጉሥ [[1 ላባርና]] ዘመን (1582-59 ዓክልበ ግ.) '''አዳኒያ''' (ኪዙዋትና) የኬጥያውያን ግዛት እንደ ሆነ ይመስላል። ሕዝቡም እንደ ምዕራቡ አገር [[አርዛዋ]] ሕዝብ የ[[ሉዊኛ]] ተናጋሪዎች ስለ ነበሩ፣ በኬጥያውያን ዘንድ ሁለቱ አገራት አብረው «[[ሉዊያ]]» ይባሉ ነበር። ሉዊኛ እንደ [[ኬጥኛ]] ተመሳሳይ [[ሕንዳዊ-አውሮፓዊ]] ([[አናቶላዊ ቋንቋዎች]] ቅርንጫፍ) አባል ነበረ።
 
በ1491 ዓክልበ. ኪዙዋትና ከኬጥያውያን መንግሥት ነጻ ወጣ። የኪዙዋትና ነገሥታት ከሐቲ ጋራ የወዳጅነት ስምምነቶች ይዋዋሉ ነበር። በ1470በ1465 ዓክልበ.ግ. ግን የኪዙዋትና ንጉሥ [[ፒሊያ]] ከ[[አላላኽ]]ም ንጉስ [[ኢድሪሚ]] ጋር ስምምነት ተዋዋለ፣ ኢድሪሚስም የ[[ሚታኒ]] ተገዥ ሆነ። ከዚያም በኋላ የሚታኒ እና [[ሑራውያን]] ተጽእኖ በኪዙዋትና ይበዛ፣ የሐቲም ይቀነስ ነበር። የኪዙዋትና መጨረሻ ንጉሥ ሹናሹራ ሲባል እንደ ሚታኒ ነገሥታት በመምሰል ከ[[ሕንዳዊ-ኢራናዊ]] (ከአናቶላዊ የተለየ) ቅርጫፍ የሆነ ስም ይታስባል። በመጨረሻ በ1428 ዓክልበ. ያሕል ሐቲና ሚታኒ ጦነት ሲያደርጉ፣ የሐቲ ንጉሥ [[1 ቱድሐሊያ]] ወርሮ እንደገና ኪዙዋትናን ተገዥ ክፍላገር አደረገው።
 
የኬጥያውያን መንግሥት በ1186 ዓክልበ. አካባቢ በወደቀበት ወቅት፣ ወራሪዎቹ በኪዙዋትና ሥፍራ አዳዲስ ነጻ መንግሥታት ፦ [[ታባል]]፣ [[ቁዌ]]፣ እና [[ሒላኩ]] - ይቋቁሙ ነበር። ከነዚህ «ሒላኩ» የተባለው ወደፊት የ«ኪልቅያ» መጠሪያ መነሻ ሆነ።
8,739

edits