ከ«ግዝፈት» ለውጦች መካከል ያለው ልዩነት

2,073 bytes added ፣ ከ1 ዓመት በፊት
no edit summary
(Removing Link GA template (handled by wikidata))
'''ግዝፈት''' በአንድ ነገር ውስጥ ያለ የቁስ ብዛት ማለት ነው። ወይንም፣ በ[[ፊዚክስ|ተፈጥሮ ኅግጋት ጥናት]] የሚሰራበት ትርጉም፣ ግዝፈት ማለት የአንድ ቁስ [[ግዑዝነት]] መለኪያ ነው። የበለጠ ሲመነዘር፣ የአንድ ቁስ ግዝፈት፣ ያ ቁስ የያዘውን ፍጥነት እንዳይቀይር የሚያሳየው ተቃውሞ ልኬት ነው።
'''ግዝፈት''' ማለት በአንድ ነገር ውስጥ ያለ የቁስ ብዛት ማለት ነው። የአንድ ነገር ያለው ግዝፈት የትም ቦት እኩል ነው። ግዝፈት በ [[SI]] ስርዓት መለኪያው [[kilogram]] (ኪሎግራም) በምህጻረ ቃል kg (ኪ.ግ.) ነው። ግዝፈት ከ[[ክብደት]] ይለያል። የአንድ ነገር ክብደት ከግዝፈቱ ቢመነጭም ክብደቱ በተለያየ ቦታ የተለያየ ሆኖ እናገኘዋለን። ለምሳሌ መሬት ላይ ያለ ነገር ጨረቃ ላይ ሲወጣ 1/6ኛ ይመዝናል። ግዝፈቱ አንድ አይነት ቢሆንም ክብደቱ ግን ይቀየራል።
 
ለምሳሌ በአንድ ዓይነት ጉልበት ፣ ትንሽ እና ትልቅ ድንጋይ ለማንቀሳቅስ ቢሞከር፣ ትንሹ በፍጥነት ያለብዙ ተቃውሞ ፍጥነቱን ሲቀይር ፣ ትልቁ ግን ዝግ ባለ ፍጥነት፣ በብዙ ተቃውሞና እልህ ይንቀሳቀሳል። ስለዚህ ትንሹ ድንጋይ ከትልቁ ድንጋይ ያነሰ ግዝፈት አለው እንላለን።
ግዝፍት ያለ ነገር እንዴት [[ንቁነት]] ሊኖረው እንደሚችል ይበልጥ መረዳት የሚቻለው በኃይልና በጊዜ ውስጥ ነው፡፡ እንደምስጢረ ሰማያት መጽሀፍ አገላለጽ ከሆነ ግዝፍት፣ ጊዜና ኃይል አሁን የምናውቀውን ዓለም ማለትም ቁሳዊውንም ሆነ መንፈሳዊውን ዓለም እንድንረዳው ያደረገን ነው ይላል፡፡ እንደ ምስጢረ ሰማያት መጽሀፍ አገላለጽ በጥቅሉ ግዝፍት ማለት ህያውነት ማለት ነው፡፡ በዚህኛውም ዓለም ይሁን መንፋሳዊ በምንለው ዓለም ውስጥ ህያው ሆኖ የሚገኝ የራሱ ባህሪት ያለውና ህያው ሆኖ ወይም እራሱን ችሎ መታወቅ የሚችል እንደ ማለት ነው፡፡
{{መዋቅር}}
 
አንድ ነገር ያለው ግዝፈት የትም ቦታ እኩል ነው። ከባህር ወለልም ሆነ ከተራራ ላይ፣ አንድ ቁስ አንድ ዓይነት ግዝፈት አለው ምክንያቱም በአንድ አይነት ሁኔታ ፍጥነቱን ለመቀየር እኩል [[ጉልበት]] ስለሚጠይቅ። በሌላ አባባል፣ ለጉልበት እሚያሳየው ተቃውሞ የትም ቦታ እኩል ነው። በ[[ጠፈር]] [[ኦና]] ሳይቀር፣ ይህ ተቃውሞው እኩል ነው።
[[መደብ:ሳይንስ]]
 
ግዝፈት በ [[SI]] ስርዓት መለኪያው [[kilogram]] (ኪሎግራም) በምህጻረ ቃል kg (ኪ.ግ.) ነው።
 
== የግዝፈትና ክብደት ልዩነት==
ግዝፈት ከ[[ክብደት]] ይለያል። ግዝፈት ያላቸው ማናቸውም ነገሮች እርስ በርሳቸው እንደሚሳሳቡ የ[[ግስበት|ተፈጥሮ ኅግጋት]] ጥናት ያዎቀውና ያጸናው [[ሐቅ]] ነው። የክብደት አመጣጥም ከዚህ የተፈጥሮ ባህርይ ነው። ለምሳሌ [[በመሬት]] ላይ የሚኖር ማናቸውም ቁስ፣ በመሬት ይሳባል። ይህ [[ጉልበት]]፣ የቁሱ [[ክብደት]] ይባላል። ትልቅ ግዝፈት ያላቸው ነገሮች፣ በ[[የኒውተን የግስበት ቀመር|ግስበት ሕግጋት]] ምክንያት በትልቅ ጉልበት ይሳባሉ፣ ትንሽ ግዝፈት ያላቸው ደግሞ በትንሽ። ስለዚህ ክብደትና ግዝፈት ተመጣጣኝ ዝምድና አላቸው።
===ወርቅ በግዝፈት እና ክብደት===
የአንድ ቁስ ክብደት ከግዝፈቱ ቢመነጭም ክብደቱ በተለያየ ቦታ የተለያየ ሆኖ እናገኘዋለን። በተፈጥሮ ኅግጋት መሠረት፣ አንድ ቁስ ወደ መሬት ማህከል እየተጠጋ በሄደ ጊዜ፣ መሬት በላዩ ላይ የምታሳርፍበት ስበት እየጨመረ ይሄዳል። በተቃራኒ ከመሬት እየራቀ ሲሄድ ክብደቱ ይቀንሳል። ስለሆነም ብልጥ ነጋዴ፣ አንድ የወርቅ አምባር ተራራ ላይ ገዝቶ፣ ያን አምባር የባህር ወለል ላይ ቢሸጠው፣ ክብደቱ ስለሚጨምርለት፣ ብዙ ትርፍ ሊያገኝ ይችላል። ማንም እንደሚገነዘበው ግን፣ አምባሩ በምንም ዓይነት አልተቀየረም፣ ያልተቀየረው ነገሩ፣ ግዝፈቱ ይባላል። በውስጡ የያዘው የወርቅ ብዛት፣ ወይንም የቁስ ብዛት ምንጊዜም አንድ አይነት ስለሆነ። ምንም እንኳ ክብደቱ ቢቀያየርም።
 
[[መደብ:ሥነ-እንቅስቃሴ ]]
13,542

edits