ከ«የሮማ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን» ለውጦች መካከል ያለው ልዩነት

no edit summary
(merged first part)
 
በአለማችን እጅግ ጥንታዊ ከሆኑት ሃይማኖታዊ ተቋማት አንዷ በመሆን፣ በምዕራቡ ዓለም ታሪክና እድገት ውስጥ ትልቅ ሚና ተጫውታለች። [[ፓፓ]] ወይም ጳጳሱ በመባል የሚታወቀው የ[[ሮማ]]ው ጳጳስ፣ የቤተክርስቲያን መሠረተ እምነቶች በ[[የንቅያ ጸሎተ ሃይማኖት|ኒቂያው የሃይማኖት መግለጫ]] ውስጥ ተጠቃለው ቀርበዋል። ዋናው ማዕከላዊው ቅዱስ ቅድስተ ቅዱሳን በ[[ቫቲካን ከተማ]] በሮማ [[ኢጣሊያ]] ውስጥ ይገኛል።
 
ካቶሊኮች በመላው ዓለም የሚኖሩት በተልእኮዎች፣ በዲያስፖራዎች፣ እና በተለዋወጦች ነው። ከ20ኛውከ[[20ኛው መቶ ዘመን]] ጀምሮ አብዛኛዎቹ በደቡባዊ ሄመዝፊው (ክፍለ አለም) ውስጥ [[አውሮፓ]] ውስጥ ዓለማዊነት ስለማይታወቁ እና በመካከለኛውበ[[መካከለኛው ምስራቅ]] ላይ ስደትን ያሻብባሉ።
 
ከቫቲካን ከተማ በላይ በአሁኑ ወቅት [[የመንግሥት ሃይማኖት]] በ[[ኮስታ ሪካ]]፣ [[ሊክተንስታይን]]፣ [[ማልታ]]፣ እና [[ሞናኮ]] ነው። በተጨማሪ በ[[አንዶራ]]፣ [[አርጀንቲና]]፣ [[ዶሚኒካን ሪፐብሊክ]]፣ [[ኤል ሳልቫዶር]]፣ [[ፓናማ]]፣ [[ፓራጓይ]]፣ [[ፔሩ]]ና [[ፖላንድ]]፣ እንዲሁም በ[[ፈረንሳይ]]ና በ[[ስዊስ]] ክፍላገራት ውስጥ የመንግሥት ድጋፍ ወይም ዕውቅና በይፋ ተስጥቷል።
አሁን የሮሜ ካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን እጅግ በሰፊ በብዙ አገራት በዓለሙ ይገኛል። የሮሜ ፓፓ አሁንም እንደ ወትሮ መሪያቸው ነው። በዚሁ ወቅት የሮሜ ፓፓ ማዕረግ የያዘው «ፓፓ [[ፍራንሲስ]]» ተብሏል።
 
==ትምህርቶች==
==(text to be formatted and merged)==
 
የካቶሊክ ቤተ ክርስትያን የሚያስተምረው ኢየሱስ ክርስቶስ በታላቁ ተልዕኮው የተመሰረተው አንድ፣ ቅዱስ፣ ካቶሊክ እና ሐዋርያዊ ቤተ ክርስትያን ነው፣ ጳጳሳቶቹ የክርስቶስ ሐዋሪያት ተተኪ እንደሆኑ፣ እና ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ቅድስት ሥላሴ ተሹመዋል። በኢየሱስ ክርስቶስ. የሊካን ቤተ ክርስቲያን፣ የምስራቅ ካቶሊክ አብያተ ክርስቲያናት እና እንደ መስተንግዶ ትዕዛዝ እና የተያያዙት ትእዛዞች የመሳሰሉት እንደ ቤተክርስቲያን ያሉ የተለያዩ ሥነ-መለኮታዊ እና የመንፈሳዊ ትኩረትዎችን የሚያንፀባርቁ ናቸው።
 
የካቶሊክ ቤተ ክርስትያን የሚያስተምረው [[ኢየሱስ ክርስቶስ]] በታላቁ ተልዕኮው የተመሰረተው አንድ፣ ቅዱስ፣ ካቶሊክ እና ሐዋርያዊ ቤተ ክርስትያን ነው፣ ጳጳሳቶቹ የክርስቶስ ሐዋሪያት ተተኪ እንደሆኑ፣ እና ርዕሰ ሊቃነ ጳጳሳቱ ቅድስት [[ሥላሴ]] ተሹመዋል። በኢየሱስ ክርስቶስ. የሊካን ቤተ ክርስቲያን፣ የምስራቅ ካቶሊክ አብያተ ክርስቲያናት እና እንደ መስተንግዶ ትዕዛዝ እና የተያያዙት ትእዛዞች የመሳሰሉት እንደ ቤተክርስቲያን ያሉ የተለያዩ ሥነ-መለኮታዊ እና የመንፈሳዊ ትኩረትዎችን የሚያንፀባርቁ ናቸው።
ከሰባቱ የቅዱስ ቁርባኖች ውስጥ ቅዱስ ቁርባን በዋነኝነት የሚከበረው በቅዱስ ቁርባን በስነ-ስርዓት ነው። ቤተ-ክርስቲያን አንድ ቄስ በመባዛቱ መስዋዕት እና ወይን የክርስቶስ ሥጋና ደም ይሆናሉ። [[ድንግል ማርያም]] በካቶሊክ ቤተክርስቲያን ውስጥ እንደ እናት እና የሰማያዊ ንግስት ተብላ የምትጠራ፣ በዲንሆችና በአምልኮዎች የተከበረች ናት። የእምነቱ አስተምህሮ ቅድስናን ለታመሙ, ለድሆች እና በሥቃይ ውስጥ ያሉ እና መንፈሳዊ የምህረት ስራዎችን ያጠቃሉ። የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን በዓለም ላይ ከፍተኛ የትምህርት እና የጤና አገልግሎት አቅራቢ ናት።
 
ከሰባቱ የቅዱስ ቁርባኖች ውስጥ ቅዱስ ቁርባን በዋነኝነት የሚከበረው በቅዱስ ቁርባን በስነ-ስርዓት ነው። ቤተ-ክርስቲያን አንድ ቄስ በመባዛቱ መስዋዕት እና [[ወይን]] [[የክርስቶስ ሥጋና ደም]] ይሆናሉ። [[ድንግል ማርያም]] በካቶሊክ ቤተክርስቲያን ውስጥ እንደ እናት እና የሰማያዊ ንግስት ተብላ የምትጠራ፣ በዲንሆችና በአምልኮዎች የተከበረች ናት። የእምነቱ አስተምህሮ ቅድስናን ለታመሙ,ለታመሙ፣ ለድሆች እና በሥቃይ ውስጥ ያሉ እና መንፈሳዊ የምህረት ስራዎችን ያጠቃሉ። የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን በዓለም ላይ ከፍተኛ የትምህርት እና የጤና አገልግሎት አቅራቢ ናት።
የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን በምዕራቡ ዓለም [[ፍልስፍና]]፣ [[ባህል]]፣ [[ሳይንስ]] እና [[ስነ-ጥበብ]] ላይ ተጽዕኖ አሳድሯል። የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን የምዕራባዊው ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን እስከ 1054 ድረስ የምሥራቅ ምዕራብ ቅስቀሳ ያካሂዳለች፣ በተለይም የጳጳሱ ስልጣንን እንዲሁም የኬልቄዶናዊያን ቅኝት በ 451 ከመካከለኛው ምስራቅ ኦርቶዶክሳዊ አብያተ ክርስቲያናት (ክረምቴክያን) በፊት ከኬክሮኒያ ቤተክርስትያን በፊት ልዩነት ነበር።
 
የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን በምዕራቡ ዓለም [[ፍልስፍና]]፣ [[ባህል]]፣ [[ሳይንስ]] እና [[ስነ-ጥበብ]] ላይ ተጽዕኖ አሳድሯል። የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን የምዕራባዊው ኦርቶዶክስ ቤተክርስትያን እስከ 1054 እ.ኤ.አ. ድረስ የምሥራቅ ምዕራብ ቅስቀሳ ያካሂዳለች፣ በተለይም የጳጳሱ ስልጣንን እንዲሁም የኬልቄዶናዊያን ቅኝት በ451 451እ.ኤ.አ. ከመካከለኛው ምስራቅ ኦርቶዶክሳዊ አብያተ ክርስቲያናት ([[ክረምቴክያን]]) በፊት ከኬክሮኒያከ[[ኬክሮኒያ ቤተክርስትያን]] በፊት ልዩነት ነበር።
ካቶሊኮች በመላው ዓለም የሚኖሩት በተልእኮዎች፣ በዲያስፖራዎች፣ እና በተለዋወጦች ነው። ከ20ኛው መቶ ዘመን ጀምሮ አብዛኛዎቹ በደቡባዊ ሄመዝፊው ውስጥ [[አውሮፓ]] ውስጥ ዓለማዊነት ስለማይታወቁ እና በመካከለኛው ምስራቅ ላይ ስደትን ያሻብባሉ።
 
ከ 20 ኛውከ20ኛው ክፍለ ዘመን መጨረሻ አንስቶ የካቶሊክ ቤተ ክርስቲያን ስለ [[ጾታ]] ግንኙነት፣ ለሴቶችለ[[ሴቶች]] መሾም አለመቀበሏን እና የወሲብየ[[ወሲብ]] ጥቃት ጉዳዮችን እንዴት እንዳዛባ በመግለጽ ተችሷል።
 
{{መዋቅር-ሃይማኖት}}
8,739

edits